وقتی دنبال حوله می‌گردید، زود به عبارت GSM برمی‌خورید و معمولاً هم طوری گفته می‌شود که انگار عدد بالاتر یعنی حوله بهتر. این حرف نصفش درست است. در این مطلب دقیقاً می‌بینیم GSM چه چیزی را اندازه می‌گیرد، چه چیزی را اندازه نمی‌گیرد، و چطور می‌توانید بدون اعتماد به حرف فروشنده خودتان آن را حساب کنید.

GSM دقیقاً چه چیزی را می‌گوید؟

GSM مخفف گرم بر متر مربع است: وزن یک متر مربع از پارچه‌ی حوله. همین و بس. یعنی یک سنجه‌ی وزنی است، نه سنجه‌ی کیفیت.

حوله‌ای با گرماژ بالاتر پرزهای بلندتر یا متراکم‌تری دارد، پس سنگین‌تر است، آب بیشتری در خودش نگه می‌دارد و دیرتر خشک می‌شود. حوله‌ای با گرماژ کمتر سبک‌تر است، جای کمتری می‌گیرد و سریع‌تر خشک می‌شود. هیچ‌کدام ذاتاً بهتر از دیگری نیست؛ برای کاربردهای متفاوت ساخته شده‌اند.

گرماژ هر حوله چقدر باشد مناسب است؟

محدوده‌های زیر در صنعت نساجی رایج‌اند و به کاربرد بستگی دارند، نه به قیمت:

نکته‌ای که کمتر گفته می‌شود: از یک جایی به بعد، گرماژ بالاتر دیگر جذب بیشتری نمی‌آورد و فقط حوله را سنگین‌تر و دیرخشک‌تر می‌کند. حوله‌ای که تا شب خشک نشود، بوی نم می‌گیرد.

خودتان گرماژ را حساب کنید

لازم نیست به عدد اعلام‌شده اعتماد کنید. یک ترازوی آشپزخانه و یک متر کافی است:

گرماژ = وزن حوله (گرم) ÷ مساحت حوله (متر مربع)

برای نمونه، حوله استخری ارس مدل وین در ابعاد ۷۰×۱۴۰ سانتی‌متر ۵۵۰ گرم ± ۱۰ گرم وزن دارد. مساحتش ۰٫۷ × ۱٫۴ یعنی ۰٫۹۸ متر مربع می‌شود، پس گرماژ آن حدود ۵۶۰ گرم بر متر مربع است.

یک هشدار درباره‌ی همین محاسبه: در حوله‌های کوچک، لبه‌ی دوخته‌شده سهم بزرگ‌تری از وزن کل دارد، پس عددی که به دست می‌آورید کمی بالاتر از گرماژ واقعی پارچه درمی‌آید. برای مقایسه‌ی دو حوله، همیشه دو حوله‌ی هم‌اندازه را مقایسه کنید.

گرماژ واقعی محصولات ارس

وزن هر قطعه عددی است که خیلی کم اعلام می‌شود، در حالی که برای مقایسه از خودِ گرماژ هم گویاتر است — چون شامل لبه‌دوزی و همه‌ی چیزی است که واقعاً به دستتان می‌رسد. جدول زیر وزن اندازه‌گیری‌شده و گرماژ محاسبه‌شده از همان وزن و ابعاد است:

دقت کنید که عدد حوله‌های دستی بالاتر از حوله استخری درآمده، در حالی که پارچه‌شان یکی است. علتش همان چیزی است که بالاتر گفتیم: در حوله‌ی کوچک‌تر، لبه‌ی دوخته‌شده سهم بیشتری از وزن دارد. گرماژ خودِ پارچه در محدوده‌ی ۵۵۰ تا ۵۷۰ است و اعداد ۶۰۰ و ۶۲۵ شامل لبه‌دوزی هم می‌شوند.

برای تن‌پوش گرماژ محاسبه نمی‌شود چون مساحت پارچه‌ی یک لباس دوخته‌شده معلوم نیست؛ وزن کل قطعه عدد قابل مقایسه‌ای است.

چیزهایی که GSM اندازه نمی‌گیرد

دو حوله با گرماژ یکسان می‌توانند تجربه‌ی کاملاً متفاوتی بدهند. آنچه GSM نشان نمی‌دهد:

• نوع نخ. نخ پنبه‌ی رینگ از الیاف بلندتر و با پیچش یکنواخت‌تر ریسیده می‌شود، پس نرم‌تر است و کمتر پرز می‌دهد. حوله‌های ارس از نخ ۱۰۰٪ پنبه‌ی رینگ بافته می‌شوند.
• تراکم بافت. پرز بلند و کم‌تعداد می‌تواند همان وزن پرز کوتاه و متراکم را بدهد، ولی دوامش کمتر است.
• روش رنگرزی. رنگرزی ری‌اکتیو رنگ را با پیوند شیمیایی به الیاف می‌بندد، پس بعد از شست‌وشوهای مکرر رنگ می‌ماند. این چیزی است که در وزن دیده نمی‌شود ولی بعد از شش ماه کاملاً پیداست.
• دوخت لبه. لبه‌ی ضعیف اولین جایی است که حوله از آن خراب می‌شود، و هیچ ربطی به گرماژ ندارد.

پس هنگام خرید به چه چیزی نگاه کنیم؟

گرماژ را به‌عنوان توصیف کاربرد ببینید نه نمره‌ی کیفیت: می‌گوید این حوله سبک است یا سنگین. برای قضاوت کیفیت، به جنس نخ، یکنواختی بافت زیر نور، و تمیزی دوخت لبه نگاه کنید.